Câu lạc bộ Lâm nghiệp đề xuất dự án trồng thử nghiệm cây Xoan chịu hạn tại huyện Mường Lát

Căn cứ ý kiến kết luân của đồng chí Trịnh văn Chiến-nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá (nay là Chủ tịch) tại cuộc họp với Sở Nông nghiệp-PTNT bàn về cơ cấu cây trồng Lâm nghiệp phù hợp trên địa bàn huyện vùng cao Mường lát.

Căn cứ chương trình nghiên cứu khoa học dài hạn của tỉnh Thanh Hoá và thông báo chương trình nghiên cứu khoa học của sở Khoa học và công nghệ Thanh Hoá năm 2010.

Căn cứ Quyết định số 24/2007/QĐ-BNN ngày 09/4/2007 của Bộ NN&PTNT v/v ban hành danh mục bổ sung giống cây lâm nghiệp chính, trong đó công nhận cây Xoan chịu hạn (Azadirachta indica) là một giống cây lâm nghiệp chính để trồng ở vùng khô han,chống sa mạc hoá.

Sau khi tham khảo các thông số về cây Xoan chịu hạn và kết quả trồng Xoan chịu hạn ở hai tỉnh Bình Thuận và Ninh thuận. Đối chiếu với điều kiện lập địa và tình hình đất đai của huyện Mường Lát, Câu lạc bộ lâm nghiệp Thanh Hoá thấy rằng khả năng du nhập và trồng thử nghiệm giống cây Xoan chịu hạn ở huyện Mường Lát tỉnh Thanh Hoá là phù hợp và có tính khả thi phủ xanh đất trống đồi trọc,chống sa mạc hoá,ứng phó biến đổi khí hậu,giải quyết việc làm,tạo nguồn thu nhập,nâng cao đời sống-xoá đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc.

Mường Lát là một trong 7 huyện nghèo nhất nước của tỉnh Thanh Hoá, và là 1 trong số 62 huyện nghèo của cả nước, tỷ lệ đói nghèo hơn 70%.

Tổng diện tích tự nhiên 80.860 ha, trong đó, Đất nông nghiệp trên 3.000ha, (ruộng nước gần 500ha, bình quân xấp xỉ 160m2/người). Đất lâm nghiệp 70.480ha, trong đó đất trống đồi núi trọc 27.197ha.

Dân số 31.784 người, gồm 6 dân tộc: HMông, Dao, Thái, Khơ mú, Mường và Kinh. Trong đó, dân tộc Thái và HMông chiếm đa số, đặc biệt là có trên 8.000 nhân khẩu là đồng bào HMông các tỉnh phía Bắc mới di cư đến từ năm 1998 đến nay. Toàn huyện có 8 xã, 80 làng bản, trong đó có 02 xã mới thành lập, cư trú chủ yếu dọc hai bên bờ sông Mã và dọc theo các bờ suối lớn nhỏ, điều kiện khí hậu rất khắc nghiệt, lượng mưa trung bình hàng năm chỉ khoảng 1200mm, chịu ảnh hưởng trực tiếp các đợt gió Tây khô nóng, nhiệt độ trong ngày vào mùa hè có thể lên tới 40- 420C.

Đời sống nhân dân rất khó khăn, cuộc sống chủ yếu dựa vào phát nương làm rãy, khiến hàng chục ngàn ha rừng biến thành đồi trọc, đất đai bị xói mòn, thoái hoá, khô cằn, cây Le xâm nhập trên diện rộng.

Trong nhiều năm qua, công tác trồng rừng tuy có nhiều cố gắng nhưng hiệu quả rất thấp, nguyên nhân là đất đai đã bị thoái hoá, thời tiết khí hậu khắc nghiệt, v.v…Trên thực tế huyện Mường Lát chưa xác định được cơ cấu cây trồng lâm nghiệp một cách có hiệu quả  và bền vững  nhằm đáp ứng yêu cầu phòng hộ và kinh tế, thu nhập từ rừng của đồng bào dân tộc ở huyện Mường Lát không đáng kể, do đó nhân dân chưa thiết tha với trồng cây gây rừng, nghề rừng chưa có vai trò đáng kể trong xoá đói giảm nghèo ở huyện Mường Lát. Nhiều giống cây lâm nghiệp dễ tính như keo lá Tràm, keo Tai tượng,cây Cọ phèn(Cánh kiến đỏ)và nhiều loài cây bản địa khác cũng khó trụ vững do đất đai thoái hoá, khô cằn. Cây xoan ta tự tái sinh trên nương rãy tuy hiện nay đang có thị trường, nhân dân ưa chuộng nhưng đòi hỏi độ ẩm cao, lại trồng trên đất khô cằn nên sinh trưởng và phát triển kém, hiệu quả kinh tế thấp và chưa thành phong trào rộng rãi trong nhân dân.

Liên hệ với điều kiện lập địa và điều kiện đất đai, khí hậu , thời tiết, tập quán trồng cây lâm nghiệp của bà con các dân tộc huyện Mường Lát, Câu lạc bộ lâm nghiệp đang đề xuất với Uỷ ban nhân dân tỉnh Thanh Hoá về dự án “Trồng thử nghiệm cây Xoan chịu hạn (Azadỉachta indica) tại huyện Mường Lát” trong năm 2012-2013./.

KhươngThanh Sơn